10 trefzekere technieken om tolken op stang te jagen

Voor sprekers die nog nooit met tolken te maken gehad hebben, loopt de eerste ontmoeting met deze funky taalprofessionals soms anders dan gepland. Vaak gaat het mis door een gebrek aan ervaring, een onvolledige briefing van een organisator of omdat het niet duidelijk is wat tolken eigenlijk doen. Ik zie je al naar de muis grijpen om dit artikel weg te klikken, het wordt toch maar een tirade tegen presentatoren. Als je echter nog even doorleest, vertel ik hoe je bij de volgende presentatie de tolken aan je zijde krijgt.

Werken met tolken kan immers erg fijn zijn! Het zijn kleurrijke en praatgrage mensen die zich uit de naad zullen werken om het jou en de luisteraars naar de zin te maken … als ze maar worden behandeld als professionals. Het is namelijk echt niet zo moeilijk om van hen bondgenoten te maken. Tenzij je natuurlijk per ongeluk een van de volgende misstappen begaat, want dan krijg je hun duistere kant te zien. Onderstaande lijst is verre van wetenschappelijk onderbouwd en is allicht ook niet allesomvattend, maar dat is ook niet de bedoeling. Ze is gebaseerd op de feedback van actieve conferentietolken. Ik vroeg hen naar het meest tenenkrullende gedrag van sprekers (of deelnemers). De volgorde van de opsomming is willekeurig, en omvat zowel uitspraken die irritatie veroorzaken, als gewoontes die tot kleine rellen leiden in de tolkencabines.

1.    Hou je presentatie lekker voor je

Hoe leuk is het om deelnemers te verrassen met een presentatie die ze nog nooit hebben gezien? Waarom zou je dat verpesten door de presentatie van tevoren te delen? Neen, het is beter om ze te overdonderen. Deze redenering klopt voor het publiek, maar niet voor de tolken. De kwaliteit van het tolkwerk is gebaat bij een goede voorbereiding, dus zorg ervoor dat tolken de kans krijgen om de presentatie grondig voor te bereiden door deze van tevoren te delen. En maak je geen zorgen, ze zullen niks verklappen, aangezien ze gebonden zijn door een vertrouwelijkheidsclausule in hun contract.

2. “Ik heb geen microfoon nodig, ik heb een luide stem”

Je loopt een kleine vergaderzaal in. 20 Deelnemers zitten klaar om zich door jou te laten wegblazen. En achteraan de zaal staat een hok met twee mensen in. Dat zijn tolken, weet de organisator te vertellen. De technicus biedt je de microfoon aan zodat je aan je presentatie kunt beginnen maar je weigert vriendelijk, want iedereen kan jou toch gewoon zo horen? Niet dus. Tenzij je stembanden beschikken over bluetooth en je ze kan verbinden met de geluidsinstallatie die de tolken met de deelnemers verbindt. Je zal dus de microfoon moeten gebruiken als je wil dat de tolken hun werk kunnen doen.

3. “My English is not very good looking, but I’ll give it a go anyway”

Spreken in andere taal dan je moedertaal is niet makkelijk, al helemaal niet wanneer je het voor een publiek moet doen. Als je niet zeker weet of je goed genoeg Engels spreekt om erin te presenteren, doe het dan niet en maak gebruik van de tolken. Zij zijn immers opgeleid om je boodschap weer te geven in de talen die je toehoorders spreken. Wanneer je toch gaat spreken in een taal die je niet helemaal beheerst, zal je (a) weifelend overkomen en dus niet beklijven, (b) zenuwachtig worden omdat je steeds naar woorden moet zoeken, en (c) de tolken veel harder dan nodig doen werken, omdat ze alle zeilen zullen moeten bijzetten om te verstaan wat je zegt.

4. Verander non-stop de taal waarin je presenteert

Wanneer je meer dan één taal spreekt, is het verleidelijk om daarmee uit te pakken. En dat doen sommigen ook, door een zin te beginnen in een taal, en af te maken in een andere. Doe dit doorheen de presentatie en tolken worden gek, want ze moeten dan doorlopend van kanaal wisselen, wat hun aandacht afhoudt van de boodschap die moet worden overgebracht. Aan het einde van zo’n meertalige speech, krijg je gegarandeerd giftig gestaar vanuit de cabines.

5. Prop alles wat je over een bepaald onderwerp weet in een presentatie van een half uur…

… en zet al deze informatie ook in je slides, gooi er nog wat grafiekjes bij, gebruik lekker lange samengestelde zinnen, cryptische cijfercombinaties, hippe afkortingen en veel tekst. En als je dan ook nog een klein lettertype gebruikt en praat tegen de snelheid van het licht, kan je er van op aan dat de tolken je in stilte vervloeken terwijl ze er het beste proberen van te maken. Vergeet niet dat wanneer je presenteert mínder vaak méér is. Als je teveel informatie in je presentatie opneemt, zal je publiek snel oververzadigd raken terwijl in de cabines voodoo poppen zullen opduiken die als speldenkussen worden gebruikt (Voel je de prikjes al?). Vermijd dit. Maak indruk op je toehoorders door de aandacht die je hebt voor hen, en niet door nokvolle slides.

6. Doe lekker fysiek met de microfoon

Als je wil dat je tolken grommen van frustratie, geef de microfoon een paar tikken om te zien of hij werkt. Doe dit herhaaldelijk en wees creatief, luister hoe je geluid wordt versterkt door de geluidsinstallatie. Als je het effect wil vergroten, nies of hoest ook een keer, of hou je mobiel lekker dicht bij de microfoon. De stemming van de tolken zal in luttele seconden omslaan van aandachtig naar weerbarstig.

7. Wend je af van de microfoon terwijl je aan het woord bent

Elke spreker wil zijn presentatie toch zien door de bril van zijn publiek? Wanneer je presentatie achter je rug geprojecteerd wordt en je achter het spreekgestoelte staat, kijk zo vaak als je kan om! Blijf spreken en geniet van je eigen slides. Zet de microfoon even uit en zet ‘m te midden van je zin weer aan. Je stem zal klinken als eb en vloed, en tolken zullen de hiaten zo goed mogelijk moeten opvullen. Ze zullen deze uitdaging zonder meer aangaan, maar je oren zullen nog lang nadat je het gebouw hebt verlaten, nagloeien.

8. Hou de tolken van de lunch af… of van de koffie

Wanneer je langer spreekt dan voorzien omdat er zoveel te vertellen valt, kort de pauzes in. Conferentietolken werken in paren en wisselen elkaar telkens na een half uur af, dan hebben ze toch sowieso al vaak genoeg pauze? En tolken eten dagelijks conferentie-maaltijden, ze zijn waarschijnlijk opgelucht als het een dag niet hoeft. Misschien moet je de agenda maar helemaal omgooien!

Dit is allicht één van de meest gevaarlijke beslissingen die je kunt nemen. Honger maakt van tolken bloeddorstige wolven en jij zal zonder twijfel hun eerste prooi zijn.

9. Vorm creatieve zinnen

Maak vooral geen gebruik van mooie, logische volzinnen.
Hou het spannend door af en toe een halve zin weg te laten of door eindeloze bijzinnen te beginnen tot je buiten adem raakt en niet meer verder kan. De tolken zullen zó hard met hun ogen rollen dat ze nog net niet flauwvallen.

10. Laat de ‘dank u’ achterwege

Bedank de organisatoren, uw partners, de sponsor, het aandachtige publiek, maar vergeet de tolken. Er is vast toch niemand die hen heeft opgemerkt, aangezien ze zich kletsend verschansen in die aquarium-achtige boxen. Loop er gewoon langs zonder om te kijken en negeer dat brandende gevoel in je nek, hoezo ogen als vuur?

Als je een van bovenstaande situaties herkent, denk je intussen misschien dat tolken je op hun zwarte lijst hebben gezet voor de rest van hun (en jouw) actieve leven. Vrees echter niet, want tolken zijn niet rancuneus en kunnen je helpen van je volgende presentatie een succes te maken. Als je even bij de tolken langsloopt voor je aan het woord bent, en hen vraagt hoe jij ze kan helpen jou te helpen, maak je van hen snel de bondgenoten die je zullen helpen je publiek in te palmen.

Wil je nog wat tips over hoe te werken met tolken? Of zoek je naar professionals die tijdens je volgende event kunnen tolken? Wij selecteren onze tolken met heel veel zorg, dus waar je volgende presentatie ook over gaat, we zullen je bijstaan met advies, de beste taaldeskundigen en onze uitgebreide service en opvolging.

Onze tolken kunnen niet wachten om je van hun talent te overtuigen!

Interesse? Neem contact op met: contact@presencegroup.eu

Auteur: Maaike Villavicencio Fernandez – Presence Translate & Interact

Bedankwoord: Bedankt aan de tolken die bijgedragen hebben tot dit artikel. We hopen event organisatoren en sprekers te inspireren, te helpen met optimaliseren.